Show us your beauty, Lord: in the face of an enemy, creation restored!

Heri Nouwen said, “That is our vocation: to convert the enemy into a guest and to create the free and fearless space where brotherhood and sisterhood can be formed and fully experienced”.

Dear Lord, remind us that no one is above reproach, and no one is beyond redemption.
Help us to look into the eyes of people we find hird to like, and see you image. Assure
us this day that your mercy triumphs over judgment. Amen

Uit: Common prayer – a liturgy for ordinary radicals

Welke goede daad moet ik verrichten?

Een van de vaders vroeg Abbas Nisteroos, de Grote:

‘Welke goede daad moet ik verrichten?’
Hij gaf hem ten antwoord: ‘Zijn niet alle activiteiten gelijk?
Abraham was gastvrij- en God was met hem.
Elia hiel van de rust in zijn hart-
en God was met hem.
David was ootmoedig-
en God was met hem.
Doe iets waarvan je ziet
dt je ziel dit in harmonie met God wil.
Dan zul jij je hart
in vrede bewaren’

Het verlies aan gemeenschap

Tegenwoordig worden de mensen aangetrokken door de steden die groot genoeg zijn om aan hun materiële verlangens te kunnen voldoen. Ze willen zelf een klein gezin om meer bewegingsvrijheid te hebben. De moderne sociologie maakt ons tot slachtoffers van deze ‘ontwikkelingen’ en ‘tendensen’; het is alsof de ellende van de moderne wereld onontkoombaar op ons drukt. Maar zo is het toch niet. Wij zijn het zelf die de gemeenschapsgeest hebben doen verdwijnen, op het moment dat onze persoonlijke waardenschaal in botsing kwam met wat die echte, diepe gemeenschapsgeest uitmaakt. Wij willen de gemeenschap wel, maar wij willen nog liever alle sociale en economische voordelen die de individuele vrijheid ons kan geven.

Het verlies aan vertrouwen in de gemeenschap en aan traditionele waarden brengt de mensen ertoe om te leven in een stug volgehouden individualisme. Het is een voortdurende strijd om steeds hoger te klimmen op de ladder van het sociale succes en alle verlangens vervuld te zien. De gevolgen daarvan voor het gezinsleven zijn rampzalig: er zijn geen grote gezinnen meer; het gezin is gereduceerd tot een klein woonverband met een of twee kinderen, waar vader en moeder werken om zoveel mogelijk geld te verdienen. Wanneer de man of de vrouw teveel van de ander verwacht en wil dat de ander voldoet aan alle affectieve behoeften, dan is de kans op een breuk groot. We zien dat overigens dagelijks gebeuren: gezinnen vallen uiteen.

Het individualisme wordt daardoor versterkt, met als gevolg nog meer eenzaamheid, waarvoor dan weer afleiding wordt gezocht door nog meer te werken, om nog meer geld te verdienen, om nog beter te slagen en om nog meer verstrooiing te hebben. Daar is dan geen plaats meer voor langdurige, authentieke relaties met anderen. Ze komen in een vicieuze cirkel terecht van lijden en van pogingen om dat lijden te vergeten.

Maar het is onmogelijk in een isolement of in een extreem individualisme te leven: ieder mens heeft vrienden nodig. De behoefte om deel uit te maken van een groep of een andere gemeenschap is onafscheidelijk verbonden met de menselijke natuur, of dat nu een vriendenkring is, een gezin, een club, een bende, een groep politieke strijders, een kerk of wat voor groep dan ook. Wanneer we geïsoleerd zijn, drogen we uit en sterven we.

Jean Vanier, in broosheid dragen, p 9 & 10

Henri Nouwen over gemeenschap

Gemeenschap daagt ons uit tot de meest radicale zelfconfrontatie en de meest radicale bekering. Jean Vanier zei eens: ” Mocht je ooit de bekoring hebben over jezelf als een heilige te denken, ga dan maar een tijdje in een gemeenschap leven.” Inderdaad, het gemeenschapsleven laat je niet toe verstoppertje te spelen met jezelf. Wanneer je denkt dat je rechtvaardig, vergevingsgezind, edelmoedig en dienstbaar bent, dan zijn een paar maanden gemeenschapsleven al voldoende om je te laten zien dat je ook ongeduldig, haatdragend, gierig en zelfzuchtig kunt zijn.

Gemeenschap is de ware leerschool van de liefde. We verlangen allemaal naar liefde, naar het ontvangen en geven van liefde. Maar beide komen niet vanzelf. Liefde ontvangen en liefde geven vragen om een levenslange geestelijke vorming.

Zelf heb ik slechts acht jaar in een Arkgemeenschap geleefd. Ik voel me als een beginner in de school van de liefde. Tijdens de vele jaren dat ik student en docent was aan verschillende universiteiten, was ik me er nauwelijks van bewust wat liefde is. Ik had mijn eigen ruimte, beschikte voor een groot deel over mijn eigen tijd, ik koos mijn eigen vrienden, kocht mijn eigen boeken en ging waarheen ik wilde. Het was makkelijk om over liefde als het grote christelijke ideaal te spreken, maar voor grote delen van de dag, de week en het jaar kon ik me terugtrekken in mijn eigen wereldje waar ik me veilig voelde. Die veiligheid bracht echter ook eenzaamheid mee en die eenzaamheid leidde mij tot het besluit om in de Arkgemeenschap te leven. Daar begon pas echt het grote avontuur van de liefde. Ik was niet meer het centrum van mijn eigen leven. Ik kon mijn eigen huisgenoten niet langer kiezen, nog reizen met wie of waarheen ik wilde. Bij iedere keuze stelde zich de vraag: “is dit wel goed voor ons leven?”

De mensen met verstandelijke handicaps, die het hart van de Arkgemeenschappen zijn, werden al spoedig mijn docenten in de liefde. Ze brachten mij in contact met mijn eigen handicaps. Zij leerden mij wat het ware geduld is. Zij toonden mij wat echte vergeving is en zij daagden mij uit tot ware trouw. Ik heb vaak moeten huilen, maar ook vaak kunnen lachen. Lachen en huilen kwamen steeds dichter bij elkaar. Waar zij één werden, leerde ik op een nieuwe wijze liefde te ontvangen en liefde te geven.

Henri Nouwen, stukje inleiding op ‘in broosheid dragen’ van Jean Vanier, stichter van de Ark gemeenschappen.

Werken aan een (duurzame) toekomst, mosterdzaadje voor mosterdzaadje.

Gelovigen en ongelovigen zijn het erover eens dat de aarde een gemeenschappelijke erfenis is waarvan de vruchten allen ten goede moeten komen. De aarde is ons gemeenschappelijke huis hier op aarde. We moeten er samen zorg voor dragen.

 God de Heer bracht de mens in de tuin van Eden om die te bewerken en erover te waken . Genesis 2:15

Het is onze taak als mens om goed om te gaan met de schepping die ons is gegeven. We moeten haar beheren en beschermen, ook met het oog op de toekomstige generaties.

Ecologisch leven is leven in overeenstemming met de mechanismen die God in de natuur gelegd heeft, zodat iedereen over heel de aarde (nu en toekomstige generaties) kan genieten van een gezond leefklimaat en gezond voedsel.

“Waarom zouden we ecologisch leven? Er zijn toch wel belangrijkere zaken in het leven, en zeker als de wereld toch ooit kapot gaat?”

Wie in God gelooft, gelooft ook dat Hij vandaag, hier op aarde, iets te zeggen heeft over hoe wij leven. Wanneer het einde der wereld dan precies komt, maakt hierbij geen verschil uit. Zolang we hier zijn en leven, mogen wij alvast Gods wezen uitdragen.

Welke boodschap dragen we uit als we iemand over Gods prachtige schepping vertellen, terwijl we producten kopen die tijdens hun productieproces de schepping kapotmaken en uitbuiten?

Concreet voorbeeld 1: vlees. De vleesproductie zorgt voor maar liefst 14,5% van de broeikasgassen, dat is meer dan de broeikasgassen die alle auto’s, vliegtuigen, schepen en treinen bij elkaar veroorzaken! Daarnaast worden enorme oppervlakten bos gekapt (sommige oppervlaktes zo groot als België!), zodat er soja (voedsel voor de dieren) kan op geteeld worden. Minder bos betekent ook (opnieuw) meer CO2 in de atmosfeer, én ook minder planten -en dierendiversiteit. En dan hebben we het nog niet gehad over de impact van vlees op je eigen lichaam, wat ook een deel van Gods mooie schepping is.

 Concreet voorbeeld 2: groenten. God heeft in Zijn schepping ontelbaar veel mechanismen gelegd die prachtig op elkaar inwerken. Elk zaadje, celletje, soort plantje, insectje,… heeft een doel en draagt bij aan het bekomen van mooie vruchten. Biologische landbouw maakt 100% gebruik van deze natuurlijke mechanismen die God in z’n schepping gelegd heeft. Niet-bio landbouw daarentegen maakt deze mechanismen kapot door de zware machines en de giftige sproeistoffen. En dan hebben we het ook nog niet gehad over de impact op je eigen lichaam.

Als God ons hart heeft veranderd, mag Hij dan ook onze portemonnee en onze levensstijl op zijn kop zetten? Hoe ver gaat met andere woorden de impact van Jezus’ boodschap op ons leven van elke dag?

 We moeten proberen onze negatieve impact te verminderen, maar ook onze positieve impact te vergroten. Stapje voor stapje.

Doe mee aan boomplantacties of onderhoud je tuin op een natuurvriendelijke manier.Kies eens meer voor de fiets of koop je biologisch groenten en fruit bij de lokale boer. Eet één dag per week geen vlees. Het hoeft allemaal niet groots of spectaculair te zijn. Elke boom extra telt. Elke druppel minder sproeistof is positief. Elke kilometer minder met de auto is prachtig. Elk biefstuk minder maakt een verschil.

Gods inventiviteit en creativiteit zijn verbazingwekkend. God die een giraffe verzint, een komkommer, de boventonen, seksuele voortplanting, zwaartekracht, dolfijnen en aardbeien. Ongelooflijk maar waar.

Door het leven, sterven en de opstanding van Jezus is Gods nieuwe schepping doorgebroken in deze wereld. De Schepper nodigt ons uit te zoeken hoe we onze mosterdzaadjes door Hem kunnen laten gebruiken om -hoe beperkt ook- uitdrukking te kunnen geven aan zijn nieuwe schepping, in afwachting van de dag dat alle dingen nieuw worden gemaakt. Hij nodigt ons uit om op een creatieve manier uitdrukking te geven aan Zijn nieuwe schepping in het hier en nu.

Concreet kozen we er als gezin voor om op een andere manier te gaan wonen en leven.We kozen ervoor om in een arme en gekleurde buurt te wonen om zo van betekenis te zijn. We renoveerden zo goed als volledig met ecologische materialen. Daarnaast startten we de coöperatie http://www.stadsboerderijkortrijk.be op, vanuit de overtuiging dat we onze biologische landbouwers (die Gods aarde bewerken) een eerlijk loon moeten uitbetalen en dat we via voeding mensen kunnen samen brengen. We eten maximum één keer per week (biologisch) vlees, wat dan voor de kinderen altijd een groot feest is🙂 We delen onze wagen met enkele andere gezinnen, en doen de meeste verplaatsingen met de fiets.

Dit alles doen we uit ecologische overtuiging, maar tegelijk helpt het ons ook om rustiger in het leven te staan, gezonder te leven en veel geld te sparen.

Ondanks het feit dat onze wereld in een razend tempo verandert, is God nog steeds aan het werk op manieren die voor ons niet altijd onmiddellijk duidelijk zijn. Om welke reden dan ook lijkt God zich te verheugen in de samenzwering van het kleine, onaanzienlijke en het gewone. Kleine keuzes kunnen het verschil maken om de kerk te vernieuwen en de wereld te veranderen. Kleine daden zijn als mosterdzaadjes. Ook Jezus gebruikt die beelden voor een leven van dienstbaarheid: zout, gist en zaad.

We willen jullie prikkelen om in jullie dagdagelijkse leven ook op zoek te gaan naar creatieve manieren om mee zorg te dragen voor Gods schepping. Het is een zoek -en leerproces dat nooit ophoudt. Maar élk mosterdzaadje telt. En laat ons elkaar daarin bemoedigen. We kunnen samen deel uitmaken van een samenzwering van de Hoop en Nieuwe Schepping, die ons leven, onze kerk en onze samenleving kan veranderen.

Je kunt onze ideeën en gedachten volgen via http://www.debazuin.be en via http://eenvatvolvita.blogspot.be/

Saar, Vanya, Amos, Oskar

(Artikel geïnspireerd op de boodschap van paus Franciscus voor de maand april, op het boek ‘De Nieuwe Samenzweerders’ van Tom Sine en op de website https://timetoturn.wordpress.com/)

Revolutionaire fantasie

God is een bron van een enorme ‘revolutionaire fantasie’. Gods inventiviteit en creativiteit zijn verbazingwekkend. God die een giraffe verzint, een komkommer, de boventonen, seksuele voortplanting, zwaartekracht, dolfijnen en aardbeien. Ongelooflijk maar waar. God nodigt ons uit om medescheppers te zijn door op een creatieve manier uitdrukking te geven aan zijn nieuwe schepping in het hier en nu. Door het leven, sterven en de opstanding van Jezus is Gods nieuwe schepping doorgebroken in deze wereld. De Schepper nodigt ons uit te verzinnen hoe we onze mosterdzaadjes door Hem kunnen laten gebruiken, om, hoe beperkt ook, uitdrukking te kunnen geven aan zijn nieuwe schepping, in afwachting van de dag dat Christus terugkomt en alle dingen nieuw worden gemaakt.

(Geïnspireerd door De Nieuwe Samenzweerders van Tom Sine)

Gastvrijheid: ruimte maken voor de vreemdeling

Tegenwoordig wordt er vanuit onze maatschappij zeer vijandig en afstandelijk omgegaan met de vreemde rond ons. Vaak om onze ‘joods-christelijke’ waarden te beschermen.

De vreemde kan hier van alles zijn: van een vluchteling tot een anders-gelovige tot iemand met een andere geaardheid of levensstandaard. Zelf voel ik me de laatste tijd ook vaak een vreemde in mijn omgeving. Een vreemde in de christengemeenschap, een vreemde in de familie, een vreemde in onze samenleving. Uit onderzoek blijkt dat ik hier helemaal niet de enige ben. Ik besef ook dat ik hierzelf een grote verantwoordelijkheid draag.

Kleine afwijzingen die we dagelijks incasseren – een sarcasitsch lachje, een losse opmerking, een afwijzing of pijnlijke stilte- zouden allemaal onschuldig zijn als ze niet voortdurend inspeelden op onze menselijke angst om in de steek gelaten te worden met de duisternis als onze enige metgezel. Onze cultuur heeft een grote behendigheid ontwikkeld in het vermijden van pijn, niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke en emotionele pijn. We dreigen ongelukkige schepsels te worden die gebukt gaan onder talloze onvervulde verlangens en gekweld worden door begeerten en verwachtingen die nooit in vervulling kunnen gaan.

Het stil worden, alleen zijn, vanuit de rust werken,… is hierin essentieel om te leren. Van hieruit kunnen we ook komen tot echte gastvrijheid. Leren we dat niet als mens en als maatschappij, dan komen we onszelf onherroepelijk tegen.

Eén van die bijbelse waarden is gastvrijheid. Het is goed om de echte betekenis hiervan wat te doorgronden. Ik neem jullie mee in het werk (Open uw Hart, 1987, Lannoo) van Henri. Nouwen, priester en hoogleraar die onverwacht overleed in 1996. Hij beschrijft de waarde van gastvrijheid vanuit bijbels perspectief en geeft er ook zijn interpretatie van.

Ik schrijf dit in de eerste plaats naar mezelf, in de tweede plaats naar mijn christelijke vrienden, maar evengoed aan iedere burger van onze maatschappij.

Ik sta er volledig achter om door te gaan op onze ‘joods-christelijke’ waarden, maar dan zullen we ons een hoedje schrikken en zal de spiegel van dit onderzoek ons door de grond doen zakken van schaamte, zelfs binnen de kerkgemeenschap. Die waarden verplichten ons om ruimte te scheppen voor de andere, zodat hij ten volle zichzelf kan zijn…

welcome message

Inleiding

In onze wereld zien we volop mensen die vervreemd zijn van hun eigen verleden, cultuur en land, van buren, vrienden en familie, van hun diepste zelf en hun God. We zien mensen die op zoek zijn naar een gastvrije plek waar ze zonder angst kunnen leven en iets van gemeenschap kunnen vinden.

Vele vreemdelingen en ‘anderen’ worden in onze wereld gemakkelijk het slachtoffer van onze angsten en vijandige gevoelens. Toch kunnen wij -en moeten ook christenen- een open en gastvrije ruimte bieden waar de vreemdeling zijn anders-zijn kan afleggen en onze medemens kan worden.

De weg van vijandschap naar gastvrijheid is een moeilijke weg vol hindernissen. Het is alsof onze maatschappij steeds meer bange, afwerende en agressieve mensen telt die zich angstig aan hun bezig vastklampen en geneigd zijn hun omgeving met argwaan te bekijken omdat ze altijd verwachten dat er plotseling een vijand zal opduiken. Maar toch is het onze opdracht: de vijand tot gast maken en de vrije ruimte scheppen waar alle vrees is uitgebannen en waar vriendschappen kunnen ontstaan en volledig kunnen worden beleefd.

1. Gastvrijheid: een bijbelse term

Het begrip gastvrijheid heeft in onze cultuur al veel van zijn echte waarde verloren. Bij gastvrijheid denken we dan aan weeë vriendelijkheid, theekransjes, kabbelende gesprekken en een sfeer van knusheid. Het wordt eerder gebruikt in kringen waar er vroomheid wordt verwacht ipv het zoeken naar een serieuze en authentieke christelijke spiritualiteit. Nochtans is gastvrijheid een van de rijkste bijbelse termen die het inzicht in onze relaties met medemensen kan verdiepen en verbreden.

De verhalen uit het oude en nieuwe testament laten niet alleen zien dat het een serieuze plicht is om de vreemdeling bij ons thuis te ontmoeten, maar ze vertellen ons ook dat de gasten kostbare geschenken bij zich hebben waarmee ze bij een ontvankelijke gastheer graag voor de dag willen komen. En het gaat hier dan vanzelfsprekend niet om materiële geschenken.

Waar vijandschap verandert in gastvrijheid kunnen angstige vreemdelingen gasten worden die hun gastheer de belofte openbaren die ze bij zich hebben. Dan blijkt elk onderscheid tussen gast en gastheer kunstmatig te zijn en valt weg in de erkenning van de pas gevonden eenheid.

Op die manier brengen de bijbelse verhalen ons niet alleen tot het besef dat gastvrijheid een voorname plicht is, maar vooral dat binnen deze gastvrijheid gast en gastheer hun kostbare geschenken te voorschijn kunnen halen en elkaar nieuw leven kunnen geven.

Misschien kan het begrip gastvrijheid een nieuwe dimensie toevoegen aan onze ideeën over een helende relatie en over het vormen van een herscheppende gemeenschap in een wereld die zo duidelijk gebukt gaat onder vervreemding en verwijdering.

2. Gemengde gevoelens

Ook al is het vanuit de christelijke spiritualiteit gezien essentieel om vreemdelingen met open armen te ontvangen en hun een plaats te geven in ons bestaan, het is ook belangrijk duidelijk te zien dat onze natuurlijke gevoelens tegenover vreemden heel tweeslachtig zijn. Ook zonder veel sociologisch onderzoek herkennen we de talloze vormen van vijandigheid, meestal gemengd met angst en vrees, die ons ervan weerhouden anderen tot onze wereld toe te laten.

Misschien moeten we eerst zelf vreemdeling worden om volledig te kunnen beseffen wat gastvrijheid betekent. Een student van Nouwen schreef:

Met heel weinig geld vertrok ik op een dag uit Nice en ging liften. Vijf dagen liet ik me meevoeren op de wind. Mijn geld geraakte op en ik moest vertrouwen op de goedheid van anderen. Ik leerde wat het is om bescheiden te zijn, dankbaar voor een maaltijd, een lift, en volledig overgeleverd te zijn aan het lot…

Vreemdelingen ontmoeten tegenwoordig meer vijandigheid dan gastvrijheid. In onze wereld gaan we ervan uit dat de vreemdeling een potentieel gevaar vormt en dat hij het tegendeel maar moet bewijzen. We mogen dan in ons hart de ander graag willen helpen – hongerigen eten geven, gevangenen bezoeken en reizigers onderdak verschaffen- ondertussen hebben we ons wel omringd met een muur van angst en vijandschap en lopen instinctief om die mensen en plaatsen heen die ons aan onze goede bedoelingen kunnen herinneren. En uiteindelijk moeten we zelfs toegeven dat die angst zich niet beperkt tot de vreemdeling of de andere. Ze nestelt zich ook dichter bij ons: op ons werk, in onze familie, in ons gezin,…Wederzijdse vijandigheid, angst, achterdocht en soms zelfs regelrechte agressie komen vaak voor, ook in ons eigen milieu. Bevorderingen, examens, selectienormen, promotiekansen en de jacht naar bepaalde onderscheiding verhinderen vaak dat het beste in de mens tot uitdrukking kan komen.

3. Vijandschap achter de schermen

Een toneelspeler vertelde Nouwen ooit over zijn werkomgeving die zo typerend lijkt voor veel situaties van nu. Terwijl ze de meest ontroerende stukken instudeerden over liefde, tederheid en intieme verhoudingen, waren spelers zo jaloers op elkaar en zo gespannen of ze het ‘zouden maken’ dat de wereld achter de coulissen zinderde van haat, hardvochtigheid en wederzijds wantrouwen. Mensen die elkaar op het toneel een kus gaven konden elkaar achter het toneel wel slaan.

Onze wereld heeft veel weg van dit toneel, waar vrede en gerechtigheid en liefde worden uitgebeeld door spelers die elkaar met hun wederzijdse vijandschap in de vernietiging helpen. Maar misschien is dit ook de paradox die ons de kracht tot genezing kan geven.

Als we zonder aarzelen onze eigen vijandschap en vrees willen zien en erkennen, kunnen we waarschijnlijk beter vanbinnen uit die andere kant aanvoelen, waar we onszelf maar ook onze naaste naartoe willen brengen. 

Op het toneel zal het stuk van ons leven er altijd wel beter uitzien dan wat zich achter de schermen afspeelt, maar zolang we deze tegenstelling aanvaarden en haar proberen te verkleinen, kan de spanning ons nederig houden. Want die spanning zal maken dat we ons voor anderen inzetten ook al zijn we zelf niet helemaal gaaf.

4. Ruimte maken, open en uitnodigend

Ons woord gastvrijheid spreekt van vrijheid voor de gast. We willen een gast vriendschap aanbieden zonder hem te binden en hem vrijheid schenken zonder hem los te laten.

Daarom betekent gastvrijheid in de eerste plaats het scheppen van een open ruimte waar de vreemdeling kan binnengaan en van vijand tot vriend kan worden. Gastvrijheid houdt niet in dat we mensen willen veranderen, ze betekent dat we andere mensen een ruimte willen bieden waarin verandering kan plaatsvinden. 

  • Geen scheidslijn maar vrijheid. Niet in een hoek drijven waar hij maar één mogelijkheid heeft, maar juist een breed scala van keuzemogelijkheden bieden;
  • Geen geestelijke intimidatie met goede boeken, verhalen en goede werken, maar het bevrijden van een angstige ziel zodat woorden wortel kunnen schieten en overvloedig vrucht kunnen brengen.
  • Geen methode om onze God en onze levenswijze tot maatstaf van alle geluk te maken, maar een manier om anderen in de gelegenheid te stellen hun God en hun eigen levenswijze te vinden.

Paradoxaal wil gastvrijheid een lege ruimte scheppen, waar vreemdelingen kunnen binnen gaan en ontdekken dat ze als vrije mensen geboren zijn: vrij om hun eigen liederen te zingen, hun eigen taal te spreken, hun eigen dansen uit te voeren,…

Een gastvrije ontvangst is geen subtiele uitnodiging om de manier van leven van de gastheer over te nemen, een gastvrije ontvangst biedt de gast de mogelijkheid zijn eigen levensstijl te vinden.

Het is helemaal niet zo gemakkelijk om ruimte te maken voor de andere. Dat vraagt een diepe concentratie en een heldere gedragslijn. Het is te vergelijken met de opdracht aan een wijkagent om ruimte te maken in een paniekerige menigte opdat de hulpdiensten bij het ongeluk kunnen komen. Mensen dringen zich op, concurrentie, het verlangen naar macht en een verlangen naar onmiddellijk resultaat en vooral doodgewone angst zorgen ervoor vullen dat de leegte gevuld wordt.

Zolang ons innerlijk, ons verstand en onze handen bezig zijn, ontlopen we pijnlijke vragen waar we ons nooit veel hebben van aangetrokken. Het ‘druk hebben’ is een statussymbool geworden en mensen sporen elkaar voortdurend aan lichaam en geest in beweging te houden. Uit de verte lijkt het net alsof we proberen elkaar te verzadigen met woorden en daden en geen moment stilte willen toelaten. Maar doordat ieder leeg hoekje en elk leeg moment gevuld wordt, werkt deze gastvrijheid eerder onderdrukkend dan bevrijdend.

5. Vol bezigheden en zorgen

De meesten van ons zoeken bezigheden, niet de leegte. Als we niets te doen hebben, worden we onrustig. we worden zelfs bang wanneer we niet weten wat we straks, morgen of volgend jaar zullen doen. Uit alles blijkt dat ons krampachtig zoeken naar bezigheden een groter struikelblok is dan de bezigheden zelf. We zijn bang voor open plekken en lege ruimten dat we er met ons verstand als beslag op leggen voor we er werkelijk aan toe zijn. Duidelijk blijkt dat we er niet tegen kunnen wanneer mensen of gebeurtenissen ongrijpbaar zijn. Dan zoeken we naar etiketten of hokjes om de leegte met zelf bedachte illusies te kunnen vullen. We zijn werkelijk diep bezorgde mensen geworden, bang voor de onbenoembare leegte en het stilte en alleen zijn. Eigenlijk verhindert deze bezorgdheid ons om nieuwe ervaringen op te doen en maakt dat we vasthouden aan onze oude gewoontes. In onze bezorgdheid laten we angstig alles bij het oude, en het lijkt er vaak op dat we aan akelige zekerheden de voorkeur geven boven gezonde onzekerheid.

Met onze bezorgdheid houden we een eigen wereld in stand die we door de jaren heen hebben gebouwd en versperren we de weg naar revolutionaire veranderingen. Door onze angsten, onzekerheden en vijandige gevoelens vullen wij onze innerlijke wereld met ideeën, meningen, oordelen en waarden waar we ons aan vastklampen al waren ze ons kostbaarste bezit. In plaats van gehoor te geven aan de uitdaging van de nieuwe wereld die zich voor ons opent en op open terrein de strijd aan te gaan, verschansen we ons achter de muren van onze zorgen en klemmen we ons vast aan de vertrouwde levensvormen die we in het verleden hebben opgebouwd.

Heeft Jezus niet gezegd dat we door onze zorgen de komst verhinderen van het koninkrijk, dat wil zeggen de nieuwe wereld?

Jezus zegt: Loop dus niet te tobben: wat moeten we eten of wat moeten we drinken of waarmee moeten we ons kleden? Want dat zijn allemaal zaken waarnaar mensen vragen die God niet kennen! Uw hemelse vader weet wat u allemaal nodig hebt. Richt eerst uw aandacht op zijn Koninkrijk en op het doen van zijn wil, dan zult u ook al dat andere krijgen. Maakt u dus geen zorgen over de dag van morgen. Morgen ziet u wel weer; u hebt al genoeg aan de zorgen van vandaag. Matt 6: 31-34

We kunnen de wereld niet veranderen met nieuwe plannen, projecten of ideeën. We kunnen zelfs andere mensen niet veranderen door wat wij geloven, door onze verhalen, raad en suggesties, maar we kunnen wel de andere een ruimte bieden waar zij de moed kunnen vinden zich te ontwapenen, hun bezigheden en zorgen opzij te zetten en aandachtig te luisteren naar de stemmen die in hun eigen binnenste klinken.

Besluit:

Wanneer we vijandschap in gastvrijheid willen veranderen, moeten we een vriendelijke open ruimte scheppen waar we op zoek kunnen gaan naar onze medemensen en hun een nieuwe relatie kunnen bieden. De ontwikkeling van de ander is een innerlijk proces dat niet van buitenaf gestuurd kan worden maar van binnenuit moet komen. Zoals we de groei van een plant niet kunnen forceren, maar wel onkruid en stenen die haar groei belemmeren kunnen verwijderen, zo kunnen we geen mens dwingen tot een zo persoonlijke en wezenlijke verandering. Maar we kunnen wel de ruimte bieden waar zo’n verandering kan plaatsvinden.

We hebben nood aan een gemeenschap die deze waarde omhelst en uitleeft. Samen met elkaar het avontuur aangaan en ‘uit de boot stappen om op het water te lopen’. Een oproep aan de christen gemeenschap om zijn gebouwen om te vormen tot warme open plaatsen waar mensen welkom zijn. Een oproep aan iedere burger om zijn huis en eigen hart open te stellen en het avontuur aan te gaan. Een oproep aan iedereen om zichzelf in vraag te stellen en onze eigen gebrokenheid onder ogen zien.

Laten we dit doen vanuit de rust en de stilte, maar laat het hier niet stoppen. Het mag niet stoppen met #prayfor, daar moet het starten. We zullen fouten maken, geconfronteerd worden met onszelf en de andere, maar het is de enige weg naar echt vrijheid voor onszelf, voor de andere en voor onze maatschappij.

Zetten we die stap niet, dan denk ik dat we naar een donkere periode toegaan. Een periode van grenzen, muren, angst en armoede. Laat ons die geschiedenisboeken maar eens echt nalezen…

Blogbericht gebaseerd op het boek ‘open uw hart’ van Henri Nouwen

19/03: Verwondering

Deze week brachten we wat kleur in onze straat. Samen met Amos beplantte ik twee bloembakken met verschillende soorten bloemen. Deze staan nu op onze vensterbank aan de straatkant van ons huis.

Je moet je voorstellen. Wij wonen in een rijhuis, aan een drukke invalsweg hier in Kortrijk. Een grijze, inspiratieloze straat met weinig kleur (maar wel een leuke buurt hoor!🙂 ).

Mijn bureau kijkt aan de andere kant van het raam uit op de bloempjes en natuurlijkerwijs ook op de mensen die langs ons huis komen gewandeld.

Wat valt mij op?

Mensen schrikken en kijken verwonderd. Ze schrikken van zo iets kleins, onwezenlijk, natuurlijk, maar…toch zo mooi. Misschien schrikken ze ook van het karton met getekende dinosaurussen, kan ook.

Ik geniet met volle teugen van het gegeven dat mensen  even uit hun alledaagse sleur worden gehaald door…een simpele bloem. En hopelijk verspreid het virus zich en zien we binnenkort overal bloemetjes op de vensterbanken en worden we elke dag verwonderd.

“To live content with small means;
to seek elegance rather than luxury,
and refinement rather than fashion;
to be worthy, not respectable,
and wealthy, not, rich;
to listen to stars and birds,
babes and sages, with open heart;
to study hard;
to think quietly, act frankly, talk gently,
await occasions, hurry never;
in a word, to let the spiritual,
unbidden and unconscious,
grow up through the common
– this is my symphony”

By William Ellery Channing
*Image Courtesy of Mary Azarian via The Heirloom Gardener – John Forti

 

12524339_1310621195631104_4412853836400918119_n

12/03: Schemerlicht

Vandaag kocht ik mijn tweede LP. Toch speciaal, dat moment dat je het pakje openmaakt en de LP op de platenspeler legt. Ik kocht de LP: mooie waanzinnige wereld van Stef Bos.DSC_0049_800

Een tijdje geleden ging ik alleen naar een optreden van Stef Bos. Alleen, om me te kunnen focussen op de teksten en de muziek. Zaalig! Nu deel ik de muziek thuis.

Ik laat jullie alvast in het schemerlicht meegenieten van een song:’Schemerlicht’

Schemerlicht

De zon die langzaam ondergaat
Gedachten die je achterlaat
Van wat verdwijnt
En dat wat blijft

Zoals de straten in het ochtendlicht
De chaos en het evenwicht
En de hemel in je hoofd

En de eeuwigheid die niet bestaat
En de stilte die wordt weggepraat
Omdat je altijd rond de kern draait

Er is zoveel om te zien
Je ziet het met je ogen dicht
Voor je valt…..in slaap
Maakt niet uit wanneer of waar
Alles danst dan door elkaar
Wat voorbij is komt weer terug
Zoals de wolken in de lucht

De nachten die je nooit vergeet
De dagen die je hebt gedeeld
De tijd die alle wonden heelt

En de eenzaamheid die mooier is
Dan het feest waar je wordt uitgewist
In een massa die zichzelf verliest

En de deur die altijd openstaat
En de liefde die je binnenlaat
En je houdt je adem in

Er is zoveel om te zien
Je ziet het met je ogen dicht
Voor je valt…..en slaapt
Maakt niet uit wanneer of waar
Alles danst dan door elkaar
Wat voorbij is
Komt weer terug
Zoals de wolken
In de lucht

De stroming die je niet vertrouwt
Het web dat je gevangen houdt
De weg naar boven uit het dal

En de waanzin die je voor je ziet
Het masker dat de huid verstikt
En dan de ruimte en het licht

En de sneeuw die op de daken lag
In een stad waar je de hemel zag
In een huis waar je gelukkig was
Gras
De maan die door het dakraam schijnt
En de armen waar je in verdwijnt
En de ogen die oneindig zijn

Er is zoveel om te zien
Met je ogen dicht
In het schemerlicht

11/03: Schoonheid zal de wereld redden

Uit ‘Schoonheid Ervaren’ van Anselm Grün.

Dostojevski heeft in zijn leven heel wat kwaadwillige en destructieve mensen ontmoet. Hij heeft ze in zijn romans in hun ondoorgrondelijkheid en vertwijfeling beschreven. Door het schone in zich op te nemen veranderde zijn blik op deze ‘slechte’ mensen. Hij zag in hen nog steeds de schoonheid, die op de bodem van hun ziel voortleefde. Daardoor behield hij de hoop dat ook deze mensen door het schone konden worden geraakt en zo het kwaad in zichzelf zouden kunnen overwinnen.

De schoonheid is voor Dostojevski het tegendeel van functionaliteit. Het schone is er eenvoudig. Als alles wordt onderworpen aan het principe van het nut, wordt de mens beroofd van zijn waardigheid. Zonder schoonheid – zo zegt Dostojevski- valt de mens ten prooi aan zwaarmoedigheid.

Enkele citaten van Dostojevski:

  • ‘Geeft men de mens alleen brood, dan zullen ze uit verveling de ergste vijanden worden’.
  • ‘Niet de rustige evenwichtige gezichten, maar gezichten waarin God & duivel met elkaar worstelen en de tegenovergestelde oevers elkaar raken. Mooi zijn mensen die zichzelf uitputten in verlangen naar het goede, zelfs als ze ten prooi zijn gevallen aan de zonde. Hoe heftiger dit verlangen is, des te mooier het menselijk gelaat.’

Schoonheid is ook ambivalent. Ze ontstelt de mensen. Ze voert hen in haar ban. Veelal weerspiegelt de schoonheid het goede. Maar er is ook de verleidelijke schoonheid, die macht over ons uitoefent, maar ons niet naar het goede leidt, maar naar het verderf. De schoonheid is en blijft een raadsel. Alleen in deze raadselachtigheid kan men de woorden zeggen: ‘Schoonheid zal de wereld redden’. Alleen de schoonheid, die het goede weerspiegelt, die zuiver en puur is, kan ons redden. Maar ook in de schoonheid van de trots en de verscheurdheid licht een vonk op van hoop, dat deze mens een goede kern heeft, dat hij gered kan worden.

Schoonheid is een helende en heilzame spiritualiteit, vrij van moraliserende tendensen. Ze is niet gefixeerd op het kwaad en op de zonde, maar op het oergegeven van een goede schepping.

Want het schone is niet anders dan het schrikwekkend begin, dat we nog net verdragen, ja, we bewonderen het zo, omdat het gelaten nalaat, ons te vernietigen. (Rainer Maria Rilke in De Elegieën van Duino)

beautiful-photography-17

Het schone rukt ons weg uit onze dagelijkse ervaring. We kunnen het schone maar een ogenblik aanzien. We kunnen het alleen verdragen door het heel even aan te raken. Het absoluut schone kunnen wij niet rechtstreeks aankijken, hoogstens de sporen ervan in de wereld.

Nadenken over de schoonheid is geen vrome vlucht uit de wereld, maar een manier om bij onze inzet voor de wereld een toevluchtsoord te vinden waar we op adem kunnen komen, waar we in contact komen met onze ziel en haar innerlijke schoonheid – om ons daarna weer geheel aan het werk te kunnen wijden.

Schoonheid is reddend en helend, maar ook ontregelend. Dat spreekt mij er zo in aan.